هدف گذاری به شیوه اسمارت (Smart) + دانلود نمونه فرم هدف گذاری

هدف گذاری به روش اسمارت

هدفگذاری چیست؟

وقتی پای هدفگذاری وسط می‌آید، بیشتر آدم‌ها فکر‌ می‌کنند همین که هدفشان را روی کاغذ بنویسند، هدف گذاری انجام شده و کار تمام است؛ درحالی‌که سخت در اشتباه بوده و هستند.

هدف گذاری مهارتی است که فرد به‌واسطه آن‌ می‌تواند وضعیت مطلوب و رضایت بخش‌آینده‌اش را (به‌صورت کاملاً کاربردی) مشخص و شفاف کند.

در این مقاله می‌خواهیم درباره هدف گذاری اسمارت (smart) صحبت کنیم.

کلید موفقیت در دستان هدف گذاری است

این فرایند مدل‌هایی دارد. در اینجا بعضی از روش‌های هدف گذاری را نام می‌بریم.

انواع روش‌های هدف گذاری

  1. هدفگذاری به روش اسمارت (smart) یا هوشمند؛
  2. روش هدفگذاری هارد (HARD)؛
  3. مدل هدفگذاری گرو (GROW)؛
  4. و… .

ما در این مقاله‌ بنا داریم هدف گذاری به شیوه اسمارت (smart) را توضیح دهیم.

همان طور که گفتیم مدل اسمارت (smart) یکی از بهترین و متداول‌ترین مدل‌های هدفگذاری‌ است که به شما در فرایند مشخص‌کردن و شفاف‌سازی اهدافتان کمک‌ می‌کند و احتمال رسیدن به اهدافتان را افزایش می‌دهد.

نکته‌ای که باید توجه داشت این است: مدل اسمارت (smart) یک ابزار هدفگذاری‌ است؛ نه اصل موضوع هدفگذاری؛ یعنی اگر در این مدل موفق نشدیم به این معنا نیست که نباید هدفگذاری کنیم؛ بلکه باید از ابزار دیگری استفاده کنیم.

هرکدام از حروف هدفگذاری اسمارت (smart) مخفف چه کلمه‌ای است؟

در مدل هدف گذاری اسمارت (smart) هرکدام از حروف مخفف کلمه‌ای است که یکی از ویژگی‌های هدف را در این روش مشخص می‌کند.

S مخففی کلمۀ Specific به‌معنی مشخص است؛

M مخفف Measurable به‌معنی قابل اندازه‌گیری (سنجش‌پذیر) است؛

A مخفف Attainable به‌معنی دست‌یافتنی است؛

R مخفف Relevant به‌معنی مرتبط است؛

T مخفف Timely/Time Bound به‌معنی زمان دار و دارای محدودۀ زمانی مشخص است.

تا اینجا کمی این مدل برایتان شفاف شد. این مدل ساده و کاربردی است. در بیشتر مواقع با رعایت این ۵ ویژگی و البته با داشتنِ صبر و تلاش مستمر‌ می‌توانید به اهداف بلند مدت یا کوتاه مدت تان برسید.

ویژگی های هدفگذاری SMART

ویژگی اول: Specific

اولین ویژگی یعنی Specific به این ‌معنی است که هدف شما باید مشخص و دقیق باشد؛ کافی است یک کاغذ و قلم بردارید و خواسته‌هایتان را کاملا مشخص و شفاف بنویسید؛ به‌عنوان مثال اگر هدف شما خریدنِ خانه است، باید کاملاً مشخص کنید چه خانه‌ای با چه ویژگی‌هایی مدنظر شماست.

اگر هدفتان را این‌طور بنویسید: «من‌ می‌خواهم خانه بخرم» درواقع هدفتان را مشخص و شفاف بیان نکرده‌اید. مشخص‌کردن هدف یعنی آن را به این صورت بنویسید: «من‌ می‌خواهم خانه‌ای با این مشخصات و متراژ و قیمت و در این منطقه و… بخرم» یا اگر هدف شما پو‌‌ل‌دارشدن است،‌ باید هدفتان را این‌طور بنویسید: «می‌خواهم به nمقدار درآمد ماهیانه یا سالیانه از این راه‌ها برسم».

تاجایی‌که می‌توانید اهدافتان را شفاف و جزئی و دقیق و مصداقی بنویسید. در هدفگذاری نباید بخل و خساست به خرج دهید و هرچقدر که‌ می‌توانید باید آینده را ببینید؛ به‌‌عبارتی دیگر وقتی به هدفتان فکر می‌کنید، باید بتوانید آن را کامل مجسم کنید.

ویژگی دوم: Measurable

دومین ویژگی در مدل اسمارت Measurable به‌معنی قابل اندازه‌گیری بودنِ هدف است. بعد از اینکه شما با جزئیات کامل هدفتان را مشخص کردید، نوبت به اندازه‌گیری می‌رسد. قابل اندازه‌گیری بودن به چه معناست؟

اندازه‌گیری یعنی اینکه چه کار‌هایی باید انجام بدهید تا به هدفتان برسید؟ افراد موفق همیشه به این فکر می‌کنند چه بهایی باید بدهند تا به اهدافشان برسند. در این گام باید بتوانید روَند پیشرفت و حرکت‌تان را به‌سمت هدف به‌صورت مستمر (روزانه و هفتگی و ماهانه) ارزیابی کنید. ارزیابی کنید که چطور پیش رفتید؛ یعنی شاخص و خطکش داشته باشید تا بتوانید در مسیر محقق کردن اهدافتان گام بردارید.

بیایید باهم این ویژگی را در قالب مثال قبل (خریدن خانه) بررسی کنیم.

اندازه‌گیری در این مثال یعنی اینکه اگر قیمت یک خانه با ویژگی‌های فلان مثلا ۹۰۰میلیون تومان است، باید این عوامل را بررسی کنم:

برای رسیدن به این هدف چقدر باید ماهیانه درآمد داشته باشم؟

باتوجه‌به درآمدم و هدفی که دارم، چقدرش را باید صَرف هزینه‌های زندگی کنم و چقدرش صرف سرمایه‌گذاری؟

روزانه و هفتگی به‌صورت تصاعدی چند ساعت باید کار کنم؟

و… .

نتیجه‌گیری: با معیارهایی که باتوجه‌به هدفم مشخص‌ می‌کنم، باید بتوانم تلاش و حرکت و رَوند پیشرفتم را در مسیر هدف ارزیابی کنم.

برای اینکه بفهمید هدفتان قابل اندازه‌گیری است یا نه، از خودتان این سوالات رو بپرسید؛ چقدر؟ چه اندازه‌ای؟ به چه کیفیت و شکلی؟ چطور‌ می‌فهمم که به هدفم رسیدم؟

ویژگی سوم: Attainable

سومین ویژگی Attainable دست‌یافتنی بودن هدف است.

دست یافتنی و ممکن بودن هدف یکی دیگر از ویژگی های هدف در مدل اسمارت است

دست‌یافتنی بودن هدف به این معنی است که وقتی شما هدفگذاری‌ می‌کنید، درواقع دارید تصویر «منِ مطلوبتان» را در آینده به تصویر‌ می‌کشید. حالا این تصویر چقدر واقعی است؟ چقدر متناسب با شرایط و توانمندی‌ها و قابلیت‌های شماست؟

بررسی کنید هدف انتخابیِ شما واقعا برایتان دست یافتنی است. برای رسیدن به آن چقدر هزینۀ زمانی، مالی، تلاشی و عاطفی باید صَرف کنید. آیا این انرژی و هزینه‌ای که می‌خواهید بگذارید، با نتایج و فواید مدنظر شما متناسب است؟ به‌بیانی دیگر تلاش و هزینه‌کردن در مسیر این هدف برای شما مقرون‌به‌صرفه است و ارزشش را دارد یا نه؟

این ویژگی به این معنا نیست که شما باید قانع و محدود هدفگذاری کنید؛ نه! دست‌یافتنی بودنِ هدف یعنی اینکه هدف شما نه آنقدر سخت و بزرگ باشد که شما را ناامید و سرخورده کند و نه زیاد آسان و راحت که نتواند در شما انگیزه و شوق حرکتی ایجاد کند.

حتما به این توجه داشته باشید: اگر شرایط و پیش‌نیازهای لازم برای رسیدن به هدف را نداشته باشید، قطعاً شکست خواهید خورد. برای همین همیشه در هدفگذاری‌های‌تان با افراد خبره و متخصص مشورت کنید. در آخر این فقط خود شما هستید که می‌توانید برآورد کنید این هدف برای شمایِ نوعی دست یافتنی است یا نه.

اگر مایلید هدف گذاری به روش اسمارت (smart) را به صورت عملی یاد بگیرید، پیشنهاد می‌کنیم در دوره مجازی آموزشی هدف گذاری به صورت حرفه ای شرکت کنید.

ویژگی چهارم: Relevant

چهارمین ویژگی هدف در هدف گذاری هوشمند یا اسمارت Relevant به‌معنی مرتبط‌بودن هدف است.

مرتبط بودن هدف با دیگر ابعاد زندگی

این گام از این جهت خیلی مهم است؛ هدفی که شما انتخاب‌ می‌کنید باید متناسب و مرتبط با دیگر اهداف و ارزش هایتان باشد. خیلی از اهدافی که امروزه مردم برای خودشان انتخاب‌ می‌کنند، صرفا برای چشم‌وهم‌چشمی و حرف مردم است و هیچ ارتباط خاصی میان هدفشان با اهداف دیگر و ارزش‌هایشان‌ وجود ندارد. همین‌ می‌شود که احساس ازهم‌گسیختگی و پراکندگی‌ می‌کنند.

مثلا مادرِ خانه‌داری را در نظر بگیرید که سه بچه کوچک دارد. معمولا بعید و دور از انتظار است چنین کسی بخواهد کسب‌وکار اقتصادی بزرگی را راه‌اندازی و مدیریت کند.

ویژگی پنجم: Timely/Time Bound

اما ویژگی آخر یعنی Timely/Time Bound به‌معنی مشخص‌کردن محدوده زمانی برای هدف است.

زمان دار بودن هدف یکی از ویژگی های هدف گذاری اسمارت است

این ویژگی که خیلی اهمیت دارد، به این‌ معنی است که تعیین‌ کنید چه زمانی باید به هدفتان برسید. باید توجه داشته باشید که این زمان با اولویت‌های زندگی‌تان مغایرت نداشته باشد.

پس خیلی مهم است برای اهدافتان مهلت و ضرب‌الاجل مشخص کنید؛ چراکه اگر این کار را نکنید، مدتِ رسیدن به هدفتان چند برابرِ حالت طبیعی‌اش می‌شود؛ مثلاً اگر قرار بوده شما سه‌ماهه به فلان درآمد برسید، در طول یک سال به این هدف‌ می‌رسید.

اساسا وقتی برای تحقق هدفتان مهلت مشخص‌ می‌کنید، الزام و انگیزه و تعهدی در شما ایجاد‌ می‌شود؛ این انگیزه باعث می‌شود هرچه سریع‌تر به هدفتان برسید. همین موضوع باعث مدیریت بهتر کارها و انتخاب‌ها و ارتباطات و رفتارها در مسیر هدف گذاری  می‌شود.

نویسنده مقاله: جناب آقای یونس خدایی

ویراستار: سرکار خانم ریحانه مهدوی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *