تفاوت بیزینس پلن و بیزینس مدل در چیست؟

تفاوت بیزینس پلن و بیزینس مدل

در اینجا به بررسی تفاوت بیزینس مدل و بیزینس پل از لحاظ اجزای تشکیل‌دهنده، اهداف، زمان استفاده و زمان نیاز به آپدیت و مخاطب آن‌ها می‌پردازیم و آن‌ها را باهم مقایسه می‌کنیم.

تفاوت بیزینس پلن و مدل کسب و کار از نظر ساختار

بیزینس پلن یک سند جامع است که معمولاً در چند ده صفحه نوشته می‌شود و ناگفته نماند که اندازه آن کاملا به ابعاد کسب و کار و صنعت آن بستگی دارد.. این سند شامل اطلاعات زیادی درباره کسب و کار، ازجمله محصولات و خدمات، بازار هدف، رقبا، استراتژی‌های بازاریابی و مالی، چشم انداز و… است.

بیزینس مدل یک سند کوتاه‌تر و مختصرتر است که معمولاً در چند صفحه نوشته می‌شود. این سند روی چگونگی ایجاد ارزش و سود برای مشتریان و کسب درآمد از طریق کسب و کار تمرکز دارد.

ساختار بیزینس پلن

  • خلاصه اجرایی: یک خلاصه مختصر از کل بیزینس پلن
  • تحلیل بازار: بررسی بازار هدف، رقبا و فرصت‌های رشد
  • تحلیل محصول/خدمات: توضیحاتی دقیق از محصولات یا خدماتی که کسب و کار ارائه می‌دهد
  • استراتژی بازاریابی: توضیحاتی درباره چگونگی بازاریابی و فروش محصولات یا خدمات به مشتریان
  • استراتژی مالی: پیش بینی مالی از عملکرد کسب و کار

ساختار بیزینس مدل

  • ارزش پیشنهادی: توضیحاتی درباره ارزشی که کسب و کار برای مشتریان ایجاد می‌کند
  • بخش‌بندی بازار: تقسیم‌بندی بازار هدف به گروه‌های کوچک‌تر
  • کانال‌های توزیع: نحوه رساندن محصولات یا خدمات به مشتریان
  • روابط با مشتری: نحوه ارتباط با مشتریان
  • جریان درآمدی: نحوه کسب درآمد از کسب و کار

می‌توان گفت بیزینس مدل قلب و روح یک کسب و کار است؛ درحالی‌که بیزینس پلن نقشه راه اجرایی آن است. مدل کسب و کار پایه و اساس است؛ درحالی‌که طرح کسب‌وکار آن را با جزئیات شرح داده و قابل اجرا می‌کند.

تفاوت بیزینس پلن با بیزینس مدل از نظر اهداف و زمان استفاده

تفاوت بین مدل کسب و کار و طرح کسب و کار از جهت اهداف هم قابل بررسی است که در این بخش به آن‌ها اشاره می‌کنیم:

هدف بیزینس پلن

هدف اصلی بیزینس پلن جذب سرمایه و جلب شرکای تجاری است. یک بیزینس پلن جامع و کامل می‌تواند در زمان راه‌اندازی کسب و کار (به کسب و کارهای جدید) یا کسب و کارهای موجود کمک کند تا سرمایه و منابع مالی موردنیازشان را برای رشد و توسعه کسب و کار خود جذب کند. درواقع یکی از مهم‌ترین مراحل راه اندازی کسب و کار تدوین بیزینس پلن است.

هدف بیزینس مدل

درحالی‌که هدف اصلی بیزینس مدل، بهبود کارایی و افزایش سودآوری کسب و کار است. یک بیزینس مدل معمولاً برای کسب و کارهای موجودی استفاده می‌شود که به‌دنبال بهبود کارایی و افزایش سودآوری خود هستند. بااین‌حال، کسب و کارهای جدید نیز می‌توانند از یک بیزینس مدل برای راهنمایی خود درباره نحوه ایجاد ارزش برای مشتریان و کسب درآمد استفاده کنند.

ویژگیبیزینس مدلبیزینس پلن
هدف اصلیبهبود کارایی و افزایش سودآوریجذب سرمایه و جلب شرکای کلیدی
مخاطب هدفمدیران کسب و کار و کارمندانمدیران، سرمایه‌گذاران و شرکای تجاری
کسب و کارهای هدفکسب و کارهای موجودکسب و کارهای جدید و موجود

تفاوت بیزینس پلن و بیزینس مدل از نظر به‌روزرسانی

از نظر نیاز به به‌روزرسانی، بیزینس پلن و بیزینس مدل تفاوت‌های زیر را باهم دارند:

تفاوت طرح کسب و کار و مدل کسب و کار از لحاظ به روز رسانی

بیزینس پلن معمولاً برای یک دوره زمانی سه تا پنج‌ساله نوشته می‌شود. بااین‌حال، کسب و کارها باید به‌طور مرتب بیزینس پلن خود را بررسی و در صورت نیاز به‌روزرسانی کنند. عواملی که می‌توانند نیاز به آپدیت بیزینس پلن را افزایش دهند، عبارتند از:

عوامل موثر در به‌روزرسانی بیزینس پلن

  1. تغییرات در بازار
  2. تغییرات در فناوری
  3. تغییرات در قوانین و مقررات
  4. تغییرات در اهداف کسب و کار

عوامل موثر در به‌روزرسانی بیزینس مدل

یک بیزینس مدل معمولاً برای یک دوره زمانی کوتاه‌تر، مانند یک سال یا دو سال، نوشته می‌شود. بااین‌حال، کسب و کارها باید به‌طور مرتب بیزینس مدل خود را بررسی و در صورت نیاز به‌روزرسانی کنند. عواملی که می‌توانند نیاز به به‌روزرسانی بیزینس مدل را افزایش دهند عبارتند از:

  1. تغییرات در رفتار مشتریان 
  2. تغییرات در هزینه‌ها
  3. تغییرات در رقابت
  4. تغییرات در استراتژی کسب و کار
ویژگیبیزینس پلنبیزینس مدل
بازه زمانیسه تا پنج سالیک تا دو سال
عوامل تاثیرگذارتغییرات در بازار، فناوری، قوانین و مقررات، اهداف کسب و کارتغییرات در رفتار مشتریان، هزینه‌ها، رقابت، استراتژی کسب و کار

تفاوت بیزینس پلن و بیزینس مدل از نظر مخاطب

از نظر مخاطب هدف، بیزینس پلن و بیزینس مدل تفاوت‌های زیر را با یکدیگر دارند:

مخاطبان بیزینس پلن

بیزینس پلن معمولاً برای مخاطبانی مانند سرمایه‌گذاران، شرکای تجاری، و مدیران کسب و کار نوشته می‌شود. سرمایه‌گذاران از بیزینس پلن برای ارزیابی پتانسیل کسب و کار برای موفقیت و بازگشت سرمایه استفاده می‌کنند.

شرکای تجاری از بیزینس پلن برای ارزیابی قابلیت همکاری کسب و کار و هماهنگی با اهداف و استراتژی‌های خود استفاده می‌کنند.

مدیران کسب و کار از بیزینس پلن برای برنامه ریزی و مدیریت کسب و کار استفاده می‌کنند.

مخاطبان بیزینس مدل

درحالی‌که بیزینس مدل معمولاً برای مخاطبانی مانند مدیران کسب و کار و کارمندان نوشته می‌شود. مدیران معمولا از بیزینس مدل برای بهبود کارایی و افزایش سودآوری کسب و کار استفاده می‌کنند.

کارمندان مجموعه و سازمان نیز از بیزینس مدل برای درک نقش خود در کسب و کار و نحوه کمک به موفقیت آن استفاده می‌کنند.

تفاوت بیزینس پلن و بیزینس مدل از لحاظ جامعیت

بیزینس پلن کلی‌تر و جامع‌تر از بیزینس مدل است. بیزینس مدل یک سند کوتاه‌تر و مختصرتر است که بر چگونگی کسب درآمد از طریق کسب و کار تمرکز دارد.

به‌طورکلی، بیزینس پلن برای ارائه یک تصویر کلی از کسب و کار و اهداف آن استفاده می‌شود؛ درحالی‌که بیزینس مدل برای ارائه اطلاعات خاص‌تر درباره نحوه ایجاد ارزش برای مشتریان و کسب درآمد از طریق کسب و کار استفاده می‌شود.

آیا بیزینس پلن و بیزینس مدل ممکن است یکدیگر را پوشش دهد؟

پاسخ این سوال بله است. یک بیزینس پلن می‌تواند شامل بخشی خاص درباره بیزینس مدل باشد. این بخش می‌تواند اطلاعات کلی درباره ارزش پیشنهادی، کانال‌ها، روابط با مشتریان، جریان‌های درآمدی، منابع کلیدی، فعالیت‌های کلیدی و شرکای کلیدی کسب و کار را ارائه دهد.

به‌طور مثال در اینجا چند نمونه از نحوه پوشش بیزینس مدل توسط بیزینس پلن را آورده‌ایم:

بیزینس پلن می‌تواند از یک نمودار یا مدل کسب و کار برای کمک به توضیح نحوه عملکرد کسب و کار استفاده کند. همچنین بیزینس پلن می‌تواند از یک شاخص کلیدی عملکرد (KPI) برای اندازه‌گیری موفقیت کسب و کار در زمینه‌هایی مانند ارزش پیشنهادی یا جریان‌های درآمدی استفاده کند.

به‌طورکلی، بیزینس پلن و بیزینس مدل مکمل یکدیگر هستند. بیزینس پلن یک تصویر کلی از کسب و کار ارائه می‌دهد؛ درحالی‌که بیزینس مدل اطلاعات خاص‌تر درباره نحوه کسب درآمد از طریق کسب و کار را ارائه می‌دهد.

معیارهای اندازه‌گیری موفقیت بیزینس پلن و بیزینس مدل

 معیارهای اندازه‌گیری موفقیت بیزینس پلن و بیزینس مدل باهم متفاوت است. در ادامه این بخش ما به بررسی هر کدام به‌طور کلی پرداخته‌ایم:

معیارهای اندازه‌گیری موفقیت بیزینس پلن

 معیارهای اندازه‌گیری موفقیت بیزینس پلن می‌تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد؛ ازجمله: اهداف کسب و کار، مخاطبان و شرایط بازار. با این حال، بعضی از معیارهای عمومی اندازه‌گیری موفقیت بیزینس پلن عبارتند از:

سودآوری و افزایش سود سازمان

  1. رشد درآمد: آیا کسب و کار توانسته است به اهداف رشد درآمد خود دست یابد؟
  2. سودآوری: آیا کسب و کار توانسته است به اهداف سودآوری خود دست یابد؟
  3. رضایت مشتری: آیا کسب و کار توانسته است رضایت مشتریان خود را افزایش دهد؟
  4. موفقیت بازاریابی: آیا کسب و کار توانسته است اهداف بازاریابی خود را محقق کند؟
  5. حفظ کارکنان: آیا کسب و کار توانسته است کارکنان خود را حفظ کند؟

معیارهای اندازه‌گیری موفقیت بیزینس مدل

معیارهای اندازه‌گیری موفقیت بیزینس مدل نیز می‌تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد. بعضی از معیارهای عمومی اندازه‌گیری موفقیت بیزینس مدل عبارتند از:

  1. رضایت مشتری: آیا کسب و کار توانسته است ارزش پیشنهادی خود را به‌طور موثر به مشتریان ارائه دهد؟
  2. نرخ تبدیل: آیا کسب و کار توانسته است مشتریان بالقوه را به مشتریان بالفعل تبدیل کند؟
  3. نرخ نگهداری مشتری: آیا کسب و کار توانسته است مشتریان خود را حفظ کند؟
  4. سهم بازار: آیا کسب و کار توانسته است سهم بازار خود را افزایش دهد؟
  5. سودآوری: آیا کسب و کار توانسته است از طریق مدل کسب و کار خود سودآوری ایجاد کند؟

کلام پایانی

در این مقاله درباره تفاوت بیزینس پلن و بیزینس مدل صحبت کردیم. بیزینس مدل و بیزینس پلن هر دو برای موفقیت یک کسب و کار ضروری هستند. می‌توانیم این دو مفهوم را به دو روی یک سکه تشبیه کنیم. یک طرف سکه، بیزینس مدل است. این طرف سکه نشان می‌دهد که کسب و کار قرار است چگونه پول در بیاورد. این طرف سکه به سوالات اساسی مانند «چه چیزی می‌فروشیم؟» و «به چه کسی می‌فروشیم؟» پاسخ می‌دهد. طرف دیگر سکه، بیزینس پلن است. این طرف سکه نشان می‌دهد که کسب و کار قرار است چگونه به اهداف خود برسد. بیزینس پلن به سوالات پیچیده‌تری مانند «بازار چگونه است؟» و «چگونه محصولات خود را به بازار عرضه کنیم؟» پاسخ می‌دهد.

مقالات پیشنهادی برای مطالعه:

۱/۵ - (۱ امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *