هر سازمانی برای رسیدن به اهداف خود نیاز به یک رهبر کارآمد دارد. سازمانها بسته به شرایط و اهدافی که دارند، در هر دوره رهبری دچار چالشها و مسائلی هستند. در این میان مهارت رهبر برای ایجاد طرح، برنامهریزی و پیادهسازی آن بسیار تاثیرگذار است. فردی که رهبری در سازمان را برعهده دارد، باید به رشد شخصی و حرفهای دست یابد. کوچینگ رهبری یکی از انواع کوچینگ است که به رشد و توسعه فردی و حرفهای رهبر سازمان کمک میکند. اگر رهبر یک سازمان باشید و قصد استفاده از مهارت کوچینگ رهبری (Leadership Coaching) را دارید یا به فعالیت در شاخه کوچینگ رهبری علاقهمند هستید، در ادامه با ابعاد مختلف لیدرشیپ کوچینگ آشنا خواهید شد.
راهنمای مطالعه مقاله
Toggleکوچینگ رهبری چیست؟
تا به اینجا بارها از کلمه کوچینگ در این مقاله استفاده کردهایم. اگر نمیدانید کوچینگ چیست و مناسب چه کسانی است، پیشنهاد میکنیم مقاله کوچینگ چیست را در ابتدا مطالعه کنید. همانطورکه اشاره کردیم، کوچینگ رهبری یک فرآیند است که کوچ با استفاده از آن، مراجع خود را برای دستیابی به رشد شخصی و حرفهای هدایت می کند. یکی از پارامترهای مهم در این مسیر آگاهی است.
در منابع مختلف، آگاهی از ۳ جزء افکار، احساس و عملکرد تشکیل شده است. هر فکری به یک حس تبدیل میشود و حس به عملکرد منتهی خواهد شد؛ درنتیجه آگاهی، تاثیر مستقیم روی عملکرد رهبر یک سازمان میگذارد. تاثیر این عملکرد نهایتا بر دستاوردهای یک سازمان خواهد بود. کوچ در فرآیند کوچینگ رهبری با تمرکز بر نقاط قوت، کاهش یا حذف نقاط ضعف و همچنین کارکردن بر آگاهی رهبر سازمان کمک میکند تا به اهداف خود دست پیدا کند.

کوچینگ رهبری روی رهبر و مدیران سازمان کار میکند تا تاثیر توانمندی بر سازمان گذاشته شود. باتوجهبه این توضیحات اینکه رهبر یک سازمان در چه سطحی از آگاهی قرار داشته باشد، تاثیر مستقیم بر هدایت آن سازمان دارد.
وظیفه یک کوچ رهبری این است که رهبر را در جهت رسیدن به اهداف سازمان همراهی و کمک کند. برای درک بهتر کاربرد کوچینگ رهبری به مثال زیر توجه کنید. فرض کنید فردی که به تازگی رهبری در سازمان را به عهده گرفته است، انگیزه کافی برای رشد و ارتقاء سازمان را دارد؛ اما دچار سردرگمی است. نمیداند راهکارهایی که ارائه میشود تا چه میزان قابل پیادهسازی است، شیوه ارزیابی این راهکارها به چه صورتی است و چطور مدیران سازمان را با خود همراه کند.

استفاده از لیدرشیپ کوچینگ بهترین راهحل برای او خواهد بود. در فرایند کوچینگ رهبری تمام چالشهای رهبر سازمان فهرست و تلاش میشود رهبر سازمان به کمک کوچ برای حل این چالشها به برنامهای دقیق و اجراشدنی برسد. درنهایت نیز وضعیت فعلی به سمت وضعیت مطلوب پیش خواهد رفت. با استفاده از کوچینگ رهبری، رهبر سازمان با اطمینان بیشتری راهکارهای بهدستآمده را اجرایی میکند.
در هر سازمانی، مهارتهای بین فردی مانند آشنایی با مذاکره، ارتباط موثر و… همانند چرخ دندههای ساعت از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ بهطوریکه تاثیر ناهماهنگی یک چرخ دنده بر سایر چرخ دندهها مشهود است. یک کوچ، مدیران و کارمندان را در افزایش و بهبود مهارتهای بین فردی راهنمایی و آنها را از موقعیت های خطرناک و مضر آگاه میکند. یکی از اصول مهم در کوچینگ ارائه بازخورد است.
در کوچینگ رهبری نیز ارائه بازخورد به افراد نیز بسیار ضروری است. نکتهای که لازم است بدانید این است که کوچ رهبری ممکن است در سازمان بهصورت ثابت کار کند تا به اعضای تیم مدیریت کمک کرده یا بهصورت پروژه ای فعالیت کند. به گفته دایان ای لوئیس نویسنده و ژورنالیست آمریکایی:
شرکتها کوچها را استخدام میکنند تا به مدیران خود آموزش دهند که چگونه مهارتهای مدیریتی خودشان را تقویت کرده و ارتباط مؤثر برقرار کنند
چرا لیدرشیپ کوچینگ مهم است؟
در این بخش میخواهیم به این بپردازیم که چرا کوچینگ رهبری مهم است و ضرورت استفاده از آن در سازمانها چیست؟

۱. کمک برای تبدیل شدن به رهبران موثرتر
از طریق کوچینگ رهبری، فرد راههای مختلف رهبری افراد و حل تعارضات را کشف میکند و آنها را در کار و فعالیت موثرتر میکند.
۲. افزایش اثر بخشی
Leadership Coaching به درک بهتر اعضای تیم، ایجاد اعتماد و حل تعارضات در سازمان کمک میکند. از طریق این فرآیند، رهبران راههای بهبود عملکرد خود را شناسایی میکنند.
۳. دستیابی رهبران به پتانسیل کامل خود
کوچینگ رهبری به رهبران برای تقویت و توسعه نقاط قوتشان و در جهت دستیابی به پتانسیلهای خود بهعنوان رهبر کمک میکند.
۴. افزایش بهرهوری
در کوچینگ رهبری با شناسایی و ارزیابی مهارتهای رهبر سازمان و بهبود نقاط ضعف، بهرهوری فرد افزایش پیدا میکند؛ درنتیجه این فرآیند، بهرهوری سازمان نیز افزایش پیدا خواهد کرد
۵. حل تعارض
گاهی وجود تعارض در یک سازمان باعث کندی در رسیدن به اهداف سازمان میشود. کوچینگ رهبری، مدیران و رهبران یک سازمان را در حل تعارض بین تیم راهنمایی میکند. کوچ از طریق جلسات کوچینگ گروهی به مدیران سازمان کمک میکند تا برای حل مسائلشان با یکدیگر همکاری کنند.
مهارتهای لازم در کوچینگ رهبری چیست؟
برای اینکه کوچ رهبری خوبی شوید، به مهارتهای مهمی نیاز دارید. مهارت های کوچینگ، همانند یک ابزار به کوچ کمک میکند تا در فرآیند کوچینگ رهبری از آن استفاده و مراجع خود را بهتر همیاری کند.

۱. مهارتهای ارتباطی
مهارت ارتباط موثر، پایه و اساس کوچینگ است. در کوچینگ رهبری نیز انتقال پیامهای کلامی و غیرکلامی بسیار مهم است. در کوچینگ رهبری، پیامها در قالب نظارت یا راهنمایی باید به شیوه اصولی و در زمان مناسب ارائه شود.
۲. مهارت درک مطلب
درک صحیح از اوضاع و مسائل اهمیت بسیاری دارد. کوچ در این زمینه باید ظرفیت درک مسائل و ارائه بازخورد داشته باشد.
۳.خلاقیت
در کوچینگ رهبری باید به اندازه کافی خلاق بود تا از میان راهحلهای موجود و همچنین ایجاد راهحلهای خلاقانه به مراجع در مسیر رسیدن به اهدافش کمک کرد. منظور از خلاقیت، خلق استراتژیها، پیشنهاد استفاده از ابزارها، مفاهیم و تکنیکهایی برای رویارویی مراجع با چالشهایش است.
۴. مهارتهای بین فردی
همانطورکه اشاره کردیم، مهارتهای بین فردی در تمام شاخههای کوچینگ اهمیت دارد. داشتن مهارتهای اجتماعی آثار مختلفی در فرآیند کوچینگ دارد. در کوچینگ انتقال مسائل از سمت مراجع صورت میگیرد. پس مهم است که در زمان اشتراکگذاری مساله، مراجع احساس راحتی کرده و خودابرازی کند. احساس راحتی در بستر یک ارتباط بین فردی عالی اتفاق میافتد.
۵. صبر و درک
کوچ در فرآیند کوچینگ رهبری، به منظور راهنمایی مراجع و مدیریت شرایط خاص در رسیدن به اهدافش باید صبور باشد. این مهارت با استفاده از مشاهده افراد، گوش دادن دقیق و موثر صورت میگیرد.
۶. مهارت گوش دادن
همانطورکه مطرح شد، برای افزایش روحیه صبوری باید گوش دادن را تمرین کرد. کوچ با استفاده از مهارت گوش دادن، مراجع خود را درک میکند. گوش دادن فعال اساس ارتباط موثر است؛ پس با گوش دادن فعال، هم ارتباط موثر و هم صبوری در کوچ تقویت میشود.
۷. خودآگاهی
تاثیر هوش هیجانی بر روند فعالیتهای شغلی و زندگی اثبات شده است. هوش هیچانی یا هوش عاطفی و احساسی از دو جزء تشکیل شده است: شناخت و کنترل عواطف و هیجانها. هوش هیجانی به سه دلیل اهمیت دارد: واکنش مناسبتر در موقعیتهای حساس و مدیریت ریشههای احساس درونی ( ازجمله ، غم ، شادی، استرس و …) و عملکرد قوی.
براساس این تعریف، هوش هیجانی قابل یادگیری و بهبود است و ما در مقاله هوش هیجانی چیست درباره راههای تقویت آن صحبت کردهایم. یکی از اجزای هوش هیجانی خودآگاهی است. خودآگاهی بهمعنی درک عمیق و روشن از احساسها، هیجانها، حالات خلقی و نیازهای خودمان است. عدم کشف این احساسها، باعث سردرگمی خواهد شد و بهطورکلی زندگی بهتر در گرو شناخت هرچه بهتر این احساسات است.
چطور کوچ رهبری شویم؟
۱. در یک دوره آموزشی حرفهای شرکت کنید
۲.کسب تجربه کنید
۳.کسب و کار کوچینگ خود را راه اندازی کنید
پس از کسب مهارتهای لازم کوچینگ رهبری دو راه وجود دارد: کار کردن برای یک سازمان و راهاندازی کسب و کار شخصی. برای راهاندازی کسب و کار شخصی، اولین گام تعیین اهداف و برنامه ریزی برای تحقق آنهاست
. این برنامه شامل نرخهای هزینه و درآمد، تعیین حوزه تمرکزی و در یک کلام تشکیل مدل تجاری کسب و کار است. سپس این مدل تجاری تجزیه و تحلیل میشود که به چه میزان با اهداف سازگاری دارد. همچنین فرصتهای شغلی جدیدی نیز در سازمانها به وجود آمده است، که ارتباط نزدیکی با کوچینگ رهبری دارد.
۴.به یادگیری ادامه دهید
سوالات متداول
کوچینگ رهبری یک فرآیند است که کوچ با استفاده از آن، مراجع خود (رهبر سازمان) را برای دستیابی به رشد شخصی و حرفهای هدایت میکند.
استفاده از leadership کوچینگ در سازمان مزایای زیادی دارد؛ ازجمله: افزایش اثربخشی و تبدیل شدن رهبران به افرادی موثرتر در سازمان، افزایش بهرهوری، حل تعارضات سازمانی و….