مربیگری کسب‌وکار چه‌ چیزی نیست؟

مربیگری کسب‌وکار چه‌ چیزی نیست؟

تفاوت مربیگری کسب‌ و کار با بقیۀ حوزه‌ ها

متأسفانه در ایران آموزش، مشاوره، منتورینگ (مرشدگری)، مربیگری و تراپی به نام مشاوره شناخته شده، یا غلط و به‌جای‌ِ هم استفاده می‌شوند. این به ماهیّت موضوع و استفادۀ کارکردیِ آن لطمه وارد می‌کند. گاهی نیز موجب آسیب به مُراجع (مشتری) می‌شود. تفکیک و فهمِ دقیق این موضوعات می‌تواند باعث شود که از هر‌کدام در جایگاه خودشان استفاده شود. تصور کنید چاقوی جراحی، چاقوی آشپزخانه و چاقوی قصابی به‌جایِ هم استفاده شوند. احتمالاً بیمار عفونت می‌کند، قصاب زخمی می‌شود و خانمِ خانه‌دار، اصلاً نتیجه نمی‌گیرد!

 

تفاوت مربیگری کسب‌ و کار با بقیۀ حوزه‌ ها

 

«مربیگری» یکی از کلماتی است که معمولاً مبهم تعریف می‌شود. فرهنگ لغت انگلیسیِ آکسفورد، بیشتر از یک صفحه را به کلمۀ مربی اختصاص داده است.

مربی کسی است که

  1. آنچه را دیگران ممکن است نبینند، بااستفاده‌‌از شنیدنِ مؤثر یا توجهی خاص می‌بیند (می‌فهمد)؛
  2. به عقب باز می‌گردد، یا به مُراجع کمک می‌کند تا با دیدگاهی جدید به آنچه اتفاق افتاده است، بنگرد؛
  3. به دیگران کمک می‌کند تا تفاوت بین اهداف، افکار و اقداماتشان را ببینند؛
  4. به مردم کمک می‌کند تا با اصلاحِ طرزِفکر و رفتار، مانع الگوهای ذهنیِ آسیب‌زا؛ مثل توهّم و خودفریبی شوند.

coaching

 

حال، به تفاوت مربیگری کسب‌وکار با برخی حوزه‌های حمایتگریِ کسب‌وکار اعم از آموزش، مشاوره، پشت، مربیگری و تراپی می‌پردازیم.

 

مقایسۀ اول: آموزش کسب‌وکار

آموزش‌های مدیریتی، برمبنای تحقیقاتِ پژوهشگرانِ مدیریت و تجربیات مدیران تدوین و برای انتقال به مدیرانِ دیگر، در قالب‌های مختلفی همچون کتاب، همایش و دورۀ آموزشی درآمده است؛ بنابراین آموزش، آن‌هم در حوزۀ مدیریت که زیرمجموعۀ علوم انسانی است، برمبنای تجربه یا گروهی از تجربیات (پژوهش‌های مدیریتی) انجام می‌شود. هیچ مدیری از دانشِ مدیریت بی‌نیاز نیست؛ اما دانش مدیریت، نسخۀ منحصربه‌فردِ موفقیت در تمامِ کسب‌وکارها نیست. در جلساتِ مربیگری، مدیر، دانش جدیدی از جنس دانش نمی‌آموزد؛ بلکه از خویش و یافته‌هایش می‌آموزد. این مهم با کمکِ یک مربی حرفه‌ای کسب‌وکار با به چالش کشیده شدن، تأییدِ بموقع و بازخوردهای دقیق اتفاق می‌افتد.

مربیِ کسب‌وکار می‌تواند به مدیر کمک کند تا او‌ آنچه را به‌عنوان دانشِ مدیریت آموخته است، به کار ببندد.

 

مشاور و مربیگری کسب‌وکار

مقایسۀ دوم: مشاور ی کسب‌وکار

مشاور در فضای مشاوره برای حل مسائل سازمانی از تخصص خودش برای حل مسائل استفاده می‌کند و نظرش را می‌دهد؛ یعنی از نگاه تخصصیِ خودش مسئله را حل می‌کند. یکی از نواقص این شیوه این است که مشاورِ کسب‌وکار متغیرهایی را مدِنظر قرار می‌دهد که برای حل مسئله می‌بیند. قطعاً بخشی از این متغیرها از دید مدیر سازمان پنهان مانده است؛ اما مدیر به دلایل مختلفی مثل عجله برای نتیجه گرفتن، از مشاور درخواست می‌کند تا مسئله را برایش حل کند. در اینجا چند سؤالِ اساسی پیش می‌آید:

  • مدیر، بهتر فضای حاکم بر کسب‌وکار خودش را می‌داند یا مشاور؟
  • آیا مشاور، تمام متغیرهای اثرگذار بر کسب‌وکارِ مُراجع را می‌داند؟
  • آیا در فرایند مشاوره، مشاور، مدیر را همراهی خواهد کرد تا بتواند راهکارهای ارائه‌شده را عملی کند؟

در یک مثال ساده، شیوۀ یک مربی کسب‌وکار در حل مسئله برای مدیر را تشریح می‌کنیم. فرض کنید یک مدیر برای حل مسئلۀ سازمانی‌اش با ۲۰ عامل (متغیّر) درگیر است. باتوجه‌به میزان خودآگاهیِ این مدیر، احتمالاً با کمک مشاورِ کسب‌وکار موفق به انتقال دَه عامل خواهد بود که بخشی از عوامل، بازهم برایش مبهم باقی خواهند ماند؛ ولی وقتی از یک مربیِ کسب‌وکار برای حل مسئله کمک می‌گیرد، کمّیت و کیفیّت (شفافیت) این عوامل برایش افزایش پیدا می‌کنند. مربی در فرایند مربیگریِ کسب‌وکار به مراجع (کوچی) کمک می‌کند تا مراجع راه خویش را باتوجه‌به دانسته‌های خودش و ابزارهای مربی پیدا کند و به آن‌ها جامۀ عمل بپوشاند.

مربیگری به فرد کمک می‌کند تا خلاقانه‌ترین، بهترین، مؤثرترین، بهره‌ورترین، کارآمدترین و هدفمندترین مسیر را پیدا کند. مراجع با کمک مربیِ کسب‌وکار نسخۀ سازمان خودش را پیدا می‌کند؛ نه‌اینکه کپی کند.

مقایسۀ سوم: روانشناسی زرد

? مربیگریِ کسب‌وکار، روانشناسی زرد نیست. روانشناسی زرد؛ یعنی همین که در صفحات مجازیِ مختلف و همایش‌های متنوع، از عناوینی شبیه این‌ها استفاده می‌کنند:

قانون جذب، انرژی مثبت، موفقیت در یک دقیقه، بمب انرژی، آرامش ابدی، کپسول انگیزش، انرژی‌درمانی، ترفندهای موفقیتِ بی‌نهایت، تجویز کامیابی، انگیزش کوانتومی، رازهای موفقیت، حال خوب با سرعت زیاد، رموز کامیابی، انرژیِ مثبت و ازاین‌دست اصطلاحاتِ غیرعلمی، غیرتخصصی و ابداعی.

? نویسندگان و آفرینندگان این نوشته‌ها، همان‌طور که از اسم محصولاتشان پیداست، به‌دنبال درآمد سریع برای خودشان هستند تا کمک به مخاطبانشان؛ البته عمدتاً به آن دست پیدا می‌کنند. همیشه هیجان و نتیجه‌گیریِ سریع برای جامعۀ صنعتی در اولویت بوده است.

تعداد کتاب‌ها و همایش‌هایی با این سبک با تعداد افراد موفق چه نسبتی دارد؟

از هر ۱۰۰۰ جلد کتابی که با این محتوا فروخته می‌شود، چند نفر موفق می‌شوند؟ موفقیت یک قاعدۀ ثابت دارد؟

اگر برای دَه بیمارِ مختلف یک دارو تجویز کنیم، بیمارها بدتر از قبل می‌شوند؟

کسب‌وکاری که در محصول، بازار، سبکِ مدیریتی یا راهبرد از یک کسب‌وکارِ موفق پیروی کند، در بهترین حالت دنباله‌روست و موفقیتش تابع دیگران. این کسب‌وکار در صورت تغییرِ جهتِ رهبرِ بازار، باید جهت خودش را عوض کند؛ اما مربیگریِ کسب‌وکار روشی علمی و عقلانی و مبتنی‌بر روانشناسیِ مثبت‌گراست.  مربی کسب‌وکار عاملِ موفقیتِ کسب‌وکار است و به مدیر کمک می‌کند تا سازمان خودش را بهتر ببیند، موانعِ پیش رویِ توسعه را کشف کند و مسیر درستِ توسعۀ سازمان را با چالش‌های ایجادشده ازسوی مربی کسب‌وکار خلق کند.

منبعِ مربیگریِ کسب‌وکار، دانش و کتاب‌های بیرونی نیست. منابع، توانایی‌ها و شایستگی‌های مدیر و سازمان است که آن‌ها را با خلاقیت به کار می‌بندد.

✔ محورِ مربیگری کسب‌وکار، تغییر است، نه هیجان و سخنان انگیزشیِ آنی و زودگذر.

مقایسۀ چهارم: روان‌درمانی

درمانِ روانشناختی یا روان درمانی، درمانِ اختلالات روحی، احساسی، شخصیتی و رفتاری بااستفاده‌از روش‌هایی مانند گفتگو‌ با شخص بیمار و گوش دادن به حرف‌های او انجام می‌شود. روان‌درمانی، روشی است که توسط درمانگری آموزش‌دیده، به شکلی حرفه‌ای باتوجه‌به خاستگاهِ اختلال تحت درمان انجام شود. روان درمانگری بر دو پایۀ رابطه و ارتباطات به شکلِ کلامی و غیرکلامی استوار است. رابطه‌ای حرفه‌ای بین بیمار و درمانگر که مبتنی‌بر اصالت، جدّیت و آزادی است. در درمانگری، گاهی ریشه‌یابیِ عللِ رفتارهای مُراجع تا دوران کودکی ادامه خواهد داشت.

تُراپیست یا درمانگر در روان‌درمانی مُراجع را به گذشته برمی‌گرداند و اصطلاحاً ریشۀ احساساتِ کنونی وی را درگذشته جستجو می‌کند. جلساتِ درمان، اقدامی در پی ندارند و غالباً شناخت، نتیجۀ اصلی آن است. در مربیگری به‌دنبال ساختن آینده، در پیِ کنترل و ایجاد تغییر در اکنون هستیم؛ همچنین، جلسات مربیگری، اقدام به‌دنبال خواهد داشت. در مربیگریِ کسب‌وکار، مدیر، امروز برای ساختن فردای سازمان خودش اقدام می‌کند.

مقایسۀ پنجم: مرشدگری (منتورینگ)

  • مرشد (منتور) کسی است که موفقیت را فقط در یک مسیر به‌طور کامل تجربه کرده است؛ شبیه آنچه در ایران قدیم به‌عنوان مرشد و بچه‌مرشد شاهدِ آن بودیم. مرشد در حرفه‌اش همۀ آنچه را برای موفقیت نیاز است، می‌داند؛ اعم از تأمین‌کننده‌ها، خریداران، شیوه و فرایند تولید.
  • مرشد، یک کسب‌وکارِ مشخص را ایجاد کرده و با پیچ‌وخمِ آن صنعت آشناست. او سعی می‌کند تجربیاتش را انتقال دهد؛ به‌عبارتی، مرشد کسی است که مسیر موفقیت را کاملاً تجربه کرده است و پابه‌پای مدیرِ کسب‌وکار می‌آید تا مدیر موفق شود. منبعِ این حرکت، تجربیات شخصی مرشد است.

چند مانع سر راه استفاده از مرشد وجود دارد: یکی کمیاب بودنِ مرشد در ایران است؛ کسی‌که در صنعت خودش کاملاً موفق شده باشد؛ دوم اینکه اگر چنین مرشدی هم پیدا کنیم، احتمالاً تمام آنچه را می‌داند، انتقال نمی‌دهد؛ چون احتمالاً از رقیب‌تراشی واهمه دارد؛ مانع سوم هم این است که چنین مرشدی هزینۀ بسیار بالایی برای کسب‌وکار خواهد داشت.

اما مدیر در فرایند مربیگریِ کسب‌وکار شناختی را که به دست آورده است، آماده می‌کند تا در حوزۀ کسب‌وکار خود عملیاتی کند.

مربیِ کسب‌وکار به مدیر کمک می‌کند تا مدیر موقعیت‌های کسب‌وکار خودش را بشناسد و بتواند متناسب با موقعیت‌های کسب‌وکارش رویکرد اجرایی را تدارک ببیند. مدیر در فرایند مربیگریِ کسب‌وکار می‌بایست از تجربیاتی که دارد، بیشترین استفاده را ببرد و بتواند آن تجربیات را در کسب‌وکارش پیاده و خودش را برای آموزش‌های جدید آماده سازد.

در مربیگری کسب‌وکار، مربی شما را همراهی خواهد کرد تا بتوانید به وضعیت مطلوبتان دست پیدا کنید.

 

جمع‌بندی

بیشترِ اوقات تمام موضوعاتی که نوظهورند، در ابتدای ورودشان به صنعت، دچار ترجمه‌ها و تعابیر غلط یا نادقیق می‌شوند. وظیفۀ مؤسسات علمی و پژوهشی این است که این موضوعات را به‌عنوان رسالت اجتماعیِ خویش تبیین کنند. مدیران هم باید برای تبیین استفاده از حوزه‌های حمایتگری و استفادۀ صحیح و بجای هرکدام تلاش کنند. امیدواریم با رشد و توسعۀ کسب‌وکارها اقتصاد بیمار کشور عزیزمان، به‌سرعت بهبود پیدا کند.

 


References

www.thebalancesmb.com

www.imd.org

www.thehollisco.com

https://www.entrepreneur.com/topic/business-coaching

https://www.focalpointcoaching.com/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *